Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος και του ισχίου είναι μια χρόνια, εκφυλιστική νόσος που χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή φθορά του αρθρικού χόνδρου, ο οποίος καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες των οστών. Καθώς ο χόνδρος φθείρεται, τα οστά τρίβονται μεταξύ τους, προκαλώντας πόνο, φλεγμονή και απώλεια κινητικότητας. Η πάθηση επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες περιορισμού της καθημερινής δραστηριότητας, ιδίως σε άτομα άνω των 50 ετών.

Οι βασικοί προδιαθεσικοί παράγοντες περιλαμβάνουν τη γήρανση, την παχυσαρκία, την υπερφόρτιση των αρθρώσεων, προηγούμενους τραυματισμούς και γενετική προδιάθεση. Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται συνήθως σταδιακά, με τον ασθενή να αναφέρει ήπιο πόνο κατά την κίνηση, ο οποίος επιδεινώνεται με την καταπόνηση. Στην πορεία, εμφανίζονται δυσκαμψία, αίσθημα τριβής στην άρθρωση, οίδημα και μείωση της κινητικότητας.

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς και την κλινική εξέταση, κατά την οποία διαπιστώνεται ευαισθησία, περιορισμός του εύρους κίνησης και χαρακτηριστικός ήχος κατά την κίνηση της άρθρωσης. Οι ακτινογραφίες είναι η βασική απεικονιστική μέθοδος και απεικονίζουν την στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, την παρουσία οστεόφυτων και την παραμόρφωση των αρθρικών επιφανειών. Συμπληρωματικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαγνητική τομογραφία για την εκτίμηση μαλακών ιστών.

Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει απώλεια βάρους, φυσικοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης και λήψη φαρμάκων για την ανακούφιση από τον πόνο και τη φλεγμονή, όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Οι ενέσεις υαλουρονικού οξέος, βλαστοκυττάρων και κορτιζόνης μπορούν να προσφέρουν βελτίωση της λειτουργικότητας και ανακούφιση από τον πόνο. Η τροποποίηση της δραστηριότητας και η χρήση βοηθητικών μέσων είναι επίσης σημαντικές παρεμβάσεις.

Όταν η πάθηση βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και δεν ανταποκρίνεται σε συντηρητικά μέσα, η χειρουργική αντιμετώπιση με αρθροπλαστική (ολική ή μονοδιαμερισματική) αποτελεί την αποτελεσματικότερη λύση. Κατά την επέμβαση, αντικαθίστανται οι φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες με τεχνητά εμφυτεύματα, επιτρέποντας την ανώδυνη και ομαλή λειτουργία της άρθρωσης. Οι επεμβάσεις αυτές πραγματοποιούνται με σύγχρονες τεχνικές, με υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Η μετεγχειρητική αποκατάσταση απαιτεί πρόγραμμα φυσικοθεραπείας που στοχεύει στην ανάκτηση του εύρους κίνησης, την ενδυνάμωση των μυών και τη βελτίωση της ισορροπίας. Οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν σταδιακά την κινητικότητά τους και επανέρχονται σε πλήρη λειτουργικότητα μέσα σε 3–6 μήνες. Με τη σωστή φροντίδα και υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής, η αρθροπλαστική προσφέρει μακροχρόνια ανακούφιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής.