Η οστεοπόρωση είναι μια χρόνια πάθηση των οστών κατά την οποία μειώνεται σταδιακά η πυκνότητα και η αντοχή τους, με αποτέλεσμα να γίνονται πιο εύθραυστα και επιρρεπή σε κατάγματα. Ουσιαστικά, το οστό χάνει μέρος της μάζας του με τρόπο «σιωπηλό», χωρίς εμφανή συμπτώματα, μέχρι τη στιγμή που θα προκύψει κάποιο κάταγμα. Η νόσος είναι πιο συχνή στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στους άνδρες, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερη ηλικία ή σε άτομα με προδιαθεσικούς παράγοντες.

Η απώλεια οστικής μάζας οφείλεται σε διαταραχή της φυσιολογικής ισορροπίας ανάμεσα στην παραγωγή και την απορρόφηση οστού. Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης είναι η ηλικία, οι ορμονικές αλλαγές – όπως η μείωση των οιστρογόνων στις γυναίκες –, η έλλειψη βιταμίνης D και ασβεστίου, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Επίσης, ορισμένα φάρμακα, όπως η κορτιζόνη, αλλά και παθήσεις του θυρεοειδούς ή του πεπτικού συστήματος, μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξή της.

Η οστεοπόρωση συχνά αποκαλείται «σιωπηλή νόσος», καθώς δεν προκαλεί πόνο ή άλλα συμπτώματα μέχρι να προκύψει κάποιο κάταγμα, συνήθως στο ισχίο, στον καρπό ή στη σπονδυλική στήλη. Τα κατάγματα αυτά μπορεί να συμβούν ακόμη και με μικρές πτώσεις ή απότομες κινήσεις και επηρεάζουν σημαντικά την κινητικότητα και την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Σε προχωρημένα στάδια, μπορεί να παρατηρηθεί μείωση του ύψους ή κύρτωση της ράχης λόγω συμπιεστικών καταγμάτων στους σπονδύλους.

Η διάγνωση γίνεται με μέτρηση οστικής πυκνότητας (DEXA scan), μια απλή, ανώδυνη και αξιόπιστη εξέταση που δείχνει τη μάζα των οστών και επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση. Ο θεράπων ιατρός μπορεί να ζητήσει επιπλέον αιματολογικές εξετάσεις για να ελέγξει τα επίπεδα ασβεστίου, βιταμίνης D και ορμονών, ώστε να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός για γυναίκες μετά τα 50 και για άτομα με επιβαρυντικούς παράγοντες.

Η αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης συνδυάζει φαρμακευτική αγωγή, σωστή διατροφή και φυσική δραστηριότητα. Υπάρχουν ειδικά φάρμακα που συμβάλλουν στη διατήρηση ή αύξηση της οστικής πυκνότητας, ενώ η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D παίζει καθοριστικό ρόλο. Η τακτική άσκηση, όπως το περπάτημα ή οι ήπιες ασκήσεις αντίστασης, βοηθούν στην ενίσχυση των οστών, ενώ η αποφυγή πτώσεων, το κόψιμο του καπνίσματος και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης και προστασίας.